KURALLI BİRLEŞİK FİİLLER, KURALLI BİRLEŞİK Fiil, Kurallı Fiiller

2009-07-28 17:05:00
    KURALLI BİRLEŞİK

Eylem+eylem

 

                                YETERLİK - Yeterlilik (-ebil)

Cümleye “gücü yetme, başarma olasılık” anlamları katar.

    Örn:

                Bu soruların hepsini çözebilir. (yeterlilik)

                Ahmet bu akşam gelebilir/gelmeyebilir. (olasılık)

Olumsuzu: eylem+ –ama, -eme + zaman eki+kişi

    Örn:

                Konuşabilir>konuş-amaz

                Gelebilirim>gel-emem

                Koşabildin>koş-amadın

 

                                TEZLİK (-i, -ü,-ı, -u vermek)

Cümleye “çabukluk olma, önem vermeme vb” anlamlar katar.

    Örn:

                Haberi duyunca gelivermiş (tezlik)

                Bana şu mektubu okuyuver. (hemen oku)

                Bir kez daha geliver, ne olacak? (önemsememe)

Olumsuzu: eylem+me+iver+zaman eki+kişi eki

                    Eylem+iver+me+zaman eki+kişi eki

    Örn:

                Yazmayıverdin.

                Atıvermedin.

 

                                SÜRERLİK (-a, -e durmak, gelmek, kalmak)

    Örn:

                Ardından bak-akal-dı

                Siz git-edur-un , ben yetişirim

                Bu gelenek nesilden nesile sür-egel-miş

Olumsuzu yoktur.

 

                                YAKLAŞMA (-a,-e yazmak)

Cümleye “ az kalsın, neredeyse” anlamları katar.

    Örn:

                Karşıdan karşıya geçerken öl-eyaz-dım.

                Ayağım kayınca düş-eyaz-acaktım.

Olumsuzu yoktur.

                               

                                İSTEKLENME (-eceği/-esi gelmek)

Cümleye isteklenme, özlem anlam ayrıntıları katar.

    Örn:

                İçesin geldi. (içmek istedim)

                Göresim geldi. (görmek istedim)

8523
0
0
Yorum Yaz