Belirtme Sıfatı, Belirtme Sıfatları, Belirtme Önadları, İşaret S

2009-07-27 11:29:00
BELİRTME:

Adı çeşitli yönlerden belirtirler.

Adları sayı, soru, işaret yoluyla, kesin olmayacak biçimlerde belirten önadlardır.

Adların geçici özellikleri, sonradan adlara takılan, anlık özelliklerdir.

    Örn:

                Bu mahalleye üç gün önce taşındık.(uçaklaşınca şu mahalle, yarın dört gün önce)

                İŞARET:

Adları yerlerini göstermek için kullanılır.

Varlıkları işaret yoluyla belirten.

Çoğul ekleri yoktur.

    Örn:

                Bu, şu, o, öteki, beriki vb ev

                “Bunlar ev” biçiminde kullanılırsa işaret adılı olurlar.

 

Uyarı: “bu, şu, o” yalın halde bir ismi gösterirlerse gösterme önadı olur.

                               Örn:

                                               Bu ev, şu oda, o yer…

 

                SAYI:

Adları sayı yönünden belirten

Adın sayıyla ilgili türlü yönlerini (sayısını, ölçüsünü, sırasını, parçasını) veren

    Örn:

                Yirmi öğrenci (asıl sayı)

                Yirminci öğrenci (sıra sayı)

                Yirmişer öğrenci (üleştirme sayı)

                Yarım öğrenci, çeyrek öğrenci, yüzde yirmi kar (kesir sayı)

                İkiz kardeş, üçüz bebek (topluluk)

 

                BELGİSİZ:

Adları kesinlik kazandırmaksızın belirten

Adları tam olarak değil de aşağı yukarı belirten, belli belirsiz belirten.

Bazı, her, bir, herhangi, bütün, çok…

Uyarı: “bir” önadı cümledeki kullanımına göre hem sayı, hem belgisiz önad olabilir; eğer adın bir tane olduğu belirtildiyse sayı sıfatıdır, eğer herhangi bir anlamına geliyorsa belgisiz sıfattır.

    Örn:

                Bir çiçekle yaz olmaz (tek çiçek)

                Bir gün ölebiliriz. (herhangi bir gün)

 

                SORU:

Addan önce gelerek o adı soru yönünden belirtir.

Özelliğini öğrenmek için ada sorulan soru

Nasıl, hangi, kaç, kaçar, ne…

    Örn:

                Bu, nasıl insan böyle?

                Hangi öğrenciyi buluruz?

                Oraya ne gün gideceğiz.

 

Uyarı: Sıfatlarda önce belirtme sıfatı, sonra niteleme sıfatı kullanılır.

    Örn:

                O küçük ev

                Önündeki dikenli yol

               

Uyarı: Ortaçlar belirtme sıfatlarından önce yazılır.

    Örn:

                Bize bakan üç kişi

                Yarın gelecek bir mektup

Uyarı: Sıfat tek başına kullanılırsa ADLAŞMIŞ SIFAT olur.

    Örn:

                Yaşlılar duygusal olur.

                Uzunu arka sıraya geçsin.

 

Uyarı: “Kİ”, üç görevde kullanılır:

Adların yerini tutarsa adıl (zamir) görevinde

                Örn:

                               Sizinki daha güzel bir tasarıydı.

Adların önüne gelerek özelliklerini verirse sıfat (önad) görevinde:

                Örn:

                               Bahçedeki ağaç çiçek açmış.

Cümleleri bağlıyorsa bağlaç görevinde:

                Örn:

                               Buraya kadar geldi ki illa bizi görecek.

 

 

UNVAN (SAN) ÖNADLARI

Kişi adlarına takılan saygı ve tanıtma sözcükleridir.

    Örn:

                Bay Utku, Bayan Gül, Doktor Muzaffer…

                Ahmet Efendi, Mithat Dayı, Osman Paşa…

                Sultan Murat, Oğuz Han, Osman Gazi…

114
0
0
Yorum Yaz